Kultowy film z lat 90. „Space Jam” to symbol dzieciństwa każdego millenialsa. Ten film połączył największą gwiazdę sportu tamtych lat, Michaela Jordana, z Królikiem Bugsem i serią Looney Tunes, która ukształtowała nasze dzieciństwo. Dołóżmy do tego ikonicznego, ponadczasowego sneakersa i jedną z najwspanialszych ścieżek dźwiękowych tej dekady, a otrzymamy wydarzenie na miarę trzęsienia ziemi, które wciąż pamiętamy trzy dekady później.

To właśnie dziedzictwo „Space Jam” warto przypomnieć, zbliżając się do 30. rocznicy premiery kinowej filmu.

Brzmi to może absurdalnie, ale Jordan i Królik Bugs współpracowali już przed tym, jak film z 1996 roku podbił kasy kinowe. W 1992 roku Bugs pojawił się w kampanii Nike zatytułowanej „Hare Jordan”. Postać kreskówkowa miała na sobie workowate spodnie i buty Jordan 7, a wraz z MJ-em stawała naprzeciw przeciwnej drużyny. Równocześnie postacie Looney Tunes zyskiwały partyzancką popularność dzięki bootlegowym ubraniom streetwearowym. Zupełnie niewytłumaczalnie motywy urbanowej odzieży obfitowały w Bugsa ze złotymi łańcuchami, Tasmańskiego Diabła w workowatych dżinsach i Tweety’ego w dopasowanej czapce z daszkiem. Looney Tunes stały się modne.

Jordan z kolei zawsze był modny. Na początku lat 90. umacniał pozycję najwybitniejszego zawodnika w historii, zdobywając trzy tytuły z Chicago Bulls w latach 1991–1993. Wtedy wydarzyło się nieoczekiwane: zakończył karierę w NBA, żeby spróbować swoich sił w baseballu. Pomysł filmu o koszykówce z Jordanem w roli głównej wydawał się wtedy nie do pomyślenia. Gdy jednak po dwóch latach wrócił do NBA, otworzył drogę dla tego miksu gatunków.

Film zapowiadano jako mieszankę mediów w stylu „Kto wrobił królika Rogera?”, w której rysowane postacie 2D wchodzą w interakcje z prawdziwymi aktorami. Fabuła była prosta: grupa kosmitów kradnie koszykarzom z NBA ich moce, by pokonać Looney Tunes i przejąć ich uniwersum. Jedyną nadzieją bohaterów na zwycięstwo nad nadprzyrodzonymi, międzygalaktycznymi koszykarzami było poproszenie o pomoc Jordana, który grałby w koszykówkę przeciwko… kosmitom? Do tego doszły występy gościnne Charlesa Barkleya, Patricka Ewinga i innych zawodników. Na papierze wyglądało to dziwacznie, ale wszystkie strony były przekonane, że się uda.

Jordan, który musiał grać

Jordan zgodził się na czas potrzebny do nakręcenia filmu, ale jeden warunek był dla niego nienegocjowalny: musiał grać w koszykówkę. Realizacja „Space Jam” miała realne sportowe konsekwencje, które zmieniły bieg wydarzeń w NBA. Zdjęcia powstawały kilka miesięcy po powrocie Jordana do ligi, który był mieszaniną niesamowitych występów i rozczarowań. Porażka w drugiej rundzie z młodą drużyną Orlando Magic sprawiła, że sceptycy zaczęli się zastanawiać, czy Jordan nie stracił ostrości. Dlatego podczas kręcenia filmu Jordan namówił Warner Bros. do zbudowania „Jordan Dome”, tysiącmetrowego namiotu, do którego zaprosił wszystkich swoich rówieśników, a także rywali, na gry pickup. Jordan kręcił film od 7:00 do 19:00, a potem przez trzy godziny grał w pickup. To właśnie tam dopracował swój charakterystyczny fadeaway, poznawał nawyki rywali i szlifował umiejętności.

Następny sezon Jordan wykorzystał, by zdobyć kolejną nagrodę MVP, poprowadzić Bulls do rekordowego bilansu 72–10 i wywalczyć czwarty tytuł mistrzowski. Po krótkim okresie zwątpienia MJ znów był na szczycie świata.

Właśnie z tej pozycji ukazał się „Space Jam”.

Dziesięcioletnia wersja mnie i tak byłaby zachwycona. Sam film jednak przerósł wszystkie oczekiwania. Jest w nim tyle do pokochania. Oczywiście dla dzieci są tu przerysowane gagi, których oczekujemy od Looney Tunes: Daffy szaleje na wszystkie strony, Tasmański Diabeł kręci się w kółko, siejąc chaos, a żart Bugsa z „Michael’s Secret Stuff” wciąż bawi do dziś.

To, co czyni film ponadczasowym, to jednak sposób, w jaki wciąż trafia do starszych widzów. Ogromna w tym zasługa Billa Murraya, który przypomina, dlaczego był jedną z najpopularniejszych gwiazd kina lat 90. Każda jego kwestia trafia w punkt, a to jeden z jego najbardziej niedocenianych występów komediowych. Wayne Knight gra przygłupiastego, slapstickowego bohatera, a Danny DeVito świetnie sprawdza się jako głos Swackhammera.

Ogromną rolę w uroku filmu odgrywają też sportowcy. Wszyscy grają samych siebie, więc nie muszą wychodzić poza własną osobowość. Zdumienie koszykarzy NBA, gdy odkrywają, że stracili umiejętności, i sceny na terapii są naprawdę przezabawne. Wiemy, że Barkley to czysta komedia, ale Muggsy Bogues, Ewing, Larry Johnson i nawet Shawn Bradley w pełni wchodzą w absurd tej historii.

Jest też Jordan. Nie jest może drugim Denzelem Washingtonem, ale nie musi nim być. Gra po prostu siebie, z dużą chęcią do przerysowania, gdy trzeba. Jako dziecko, w czasach przed mediami społecznościowymi, gdy nasi idole nie byli na wyciągnięcie ręki, miałem wrażenie, że poznaję swojego sportowego bohatera.

Sukces kasowy i rynek domowy

Wszystkie te elementy złożyły się na kasowy fenomen. „Space Jam” zarobił na świecie 230 milionów dolarów przy budżecie 80 milionów dolarów i przez pierwszy miesiąc od premiery królował na listach przebojów. Prawdziwa magia działa się jednak w sprzedaży kaset VHS: „Space Jam” był obowiązkowym wypożyczeniem w Blockbusterze dla dzieciaków, które chciały obejrzeć film w piątkowy wieczór. Film przyniósł kolejne 209 milionów dolarów ze sprzedaży na nośnikach domowych.

Sukces filmu opowiada tylko połowę historii, bo była to również wielka marketingowa eksplozja. Najpierw były buty, które Jordan nosił w filmie. Wiadomo było, że pojawi się linia Air Jordan, ale nikt nie przewidział, jak wielki będzie to hit. Jordan 11 to prawdopodobnie najbardziej pożądane modele Jordanów w historii, z lodowymi podeszwami, błyszczącą lakierowaną skórą na przodzie i wszechstronnością, dzięki której wyglądają jednocześnie jak sneakersy i buty eleganckie. Model, który pojawił się w filmie, z całkowicie czarną cholewką, białą śródpodeszwą i jasnoniebieską podeszwą zewnętrzną, jest nierozerwalnie związany z sukcesami Jordana na parkiecie w 1996 roku i z „Space Jam”. Tak bardzo, że w internecie nazywa się je po prostu „Space Jam Jordans”.

Była też jedna z najwspanialszych ścieżek dźwiękowych lat 90. Pierwszy utwór to „Fly Like an Eagle” Seala, niekwestionowany hit, który dotarł na 10. miejsce listy Billboardu. „I Believe I Can Fly” R. Kelly’ego przez lata był niezawodnym utworem do wspólnego śpiewania. A tytułowy utwór Quad City DJ’s? Daj spokój. Album ma status sześciokrotnej platyny i trzy piosenki w pierwszej dziesiątce Billboardu na swoim koncie.

Warto też wiedzieć, że ostatni utwór na płycie to „Buggin’”, w którym śpiewa Królik Bugs. To urocza prezentacja jego umiejętności rapowania. Żeby ten numer wyszedł, Warner Bros. zwrócił się do młodego, wschodzącego rapera, który miał napisać zwrotki dla królika. Debiut tego artysty, wydany wcześniej w tym samym roku, zaczynał wtedy krążyć w Nowym Jorku, a on wydawał się idealnym kandydatem.

Tym raperem był Jay-Z. Tak, Jay-Z ma autorstwo tekstu na ścieżce dźwiękowej „Space Jam”.

Film. Buty. Album. Gadżety. Wszystko to złożyło się na esencję tego, co czyniło lata 90. wyjątkowymi. Ten film pomagał kształtować styl, muzykę, którą słuchaliśmy, i to, jak wyglądała kreatywność. Jak każdy film, który ukształtował nasze dzieciństwo, „Space Jam” stał się klasykiem ponad pokoleniami. Jestem jednym z wielu millenialsów, którzy uczynili ten film obowiązkowym seansem dla swoich dzieci. Mój syn, na przykład, nigdy nie widział, jak Michael Jordan gra w koszykówkę. Jego pierwsze wspomnienia o tej legendzie pochodzą z fragmentów pokazanych w „Space Jam”.

W 2021 roku LeBron James, prawowity następca tytułu GOAT, przejął pałeczkę w filmie „Space Jam: A New Legacy”. Choć James powiedział, że film nie jest kontynuacją, lecz nowym rozdziałem, to wciąż był on hołdem dla oryginału: filmem, który pobudził jego wyobraźnię tak samo, jak zrobił to z naszą. Możemy spierać się, który był lepszy, tak jak możemy debatować o obu zawodnikach, ale jedną z zalet nowego filmu jest to, że przypomniał wielu z nas, jak wspaniały był oryginał.

„Space Jam” starzeje się równie dobrze jak gra Jordana. Był kluczowym elementem dzieciństwa każdego millenialsa, a oglądanie go 30 lat później wciąż daje to samo poczucie magii, które czuliśmy, gdy chcieliśmy założyć te lakierowane Jordany, wyciągnąć ramiona na boisku przed efektownym wsadem na zwycięstwo i zatańczyć Bankhead Bounce do muzyki Quad City DJ’s.

Tak, „Space Jam” jest absurdalny. Tak, to kreskówki i kowadła spadające ludziom na głowy. Ale ten film i wszystko, co za nim stoi, należy uznać za jedno z wielkich pozasportowych, kulturowych osiągnięć Jordana, które pomoże nowym widzom poznać go jeszcze długo po tym, jak przestaniemy spierać się o to, kto jest największym zawodnikiem wszech czasów.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *